طبق نظرسنجی «فرهنگ کتابخوانی در ایران» ۴۱.۱ درصد مردم کتاب می‌خوانند و ۵۸.۹ درصد نیز اظهار کرده‌اند کتاب نمی‌خوانند. میانگین مطالعه کتاب‌های غیردرسی میان کتاب‌خوان‌ها ۲۶.۶ دقیقه در روز است و با لحاظ‌کردن کل جمعیت به ۱۰.۹ دقیقه در روز می‌رسد.

به گزارش ایسنا، نتایج تازه‌ترین نظرسنجی «فرهنگ کتابخوانی در ایران» که از سوی گروه افکارسنجی مرکز طرح‌های ملی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات انجام شده است، منتشر شد.

این نظرسنجی در هفته سوم آبان ۱۴۰۴ و با مشارکت ۱۲۳۴ شهروند ۱۸ سال به بالا به‌صورت تلفنی انجام شده و تصویری از عادت‌های مطالعه، میزان کتابخوانی و ترجیحات محتوایی مردم ایران ارائه می‌دهد.

سرانه مطالعه

براساس یافته‌های این نظرسنجی، ۴۱.۱ درصد مردم کتاب می‌خوانند و ۵۸.۹ درصد نیز اظهار کرده‌اند کتاب نمی‌خوانند. میانگین مطالعه کتاب‌های غیردرسی میان کتاب‌خوان‌ها ۲۶.۶ دقیقه در روز است و با لحاظ‌کردن کل جمعیت به ۱۰.۹ دقیقه در روز می‌رسد.

در این نظرسنجی از پاسخگویانی که کتاب می‌خوانند، پرسیده شد «به طور متوسط در هفته، چند دقیقه، کتاب‌های غیردرسی می‌خوانید؟» به طور متوسط ۱۸۶ دقیقه در هفته کتاب غیردرسی می‌خوانند و به عبارتی ۲۶.۶ دقیقه در روز مطالعه می‌کنند. با احتساب افرادی که کتاب نمی‌خوانند (۵۸.۹ درصد نمونه موردمطالعه)، این میانگین برابر با ۱۰.۹ دقیقه در روز است.

در عین حال وقتی دقیق‌تر پرسیده شده است که مطالعه به معنای خواندن کتاب، متن، محتوا، پادکست و غیره به صورت چاپی یا فایل است، پاسخ‌های متفاوتی دریافت شده است. به طوری که از آنها پرسیده شد که «در طول ۲۴ ساعت شبانه‌روز، به طور متوسط چند ساعت در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های مختلف، متن علمی (اعم از مقاله، تحلیل و غیره) می‌خوانید یا مستند علمی نگاه می‌کنید؟» به طور متوسط ۷۰ دقیقه در روز در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های مختلف، متن علمی (اعم از مقاله، تحلیل و غیره) می‌خوانند یا مستند علمی نگاه می‌کنند.

رمان و داستان؛ محبوب‌ترین موضوع در میان کتاب‌خوان‌ها

یکی از برجسته‌ترین یافته‌های این گزارش، پیشتازی رمان و داستان در میان موضوعات مورد مطالعه است. طبق نتایج، ۲۱.۲ درصد از کتاب‌خوان‌ها، بیشترین مطالعه خود را به رمان و داستان اختصاص می‌دهند؛ پس از آن کتاب‌های تاریخی (۱۵.۴ درصد)، روانشناسی و تربیتی (۱۴.۷ درصد) و کتاب‌های تخصصی (۱۴.۵ درصد) قرار دارند.

مردم ایران چقدر کتاب می‌خوانند؟

علاقه به کتاب کاغذی همچنان پررنگ است

در بخش مربوط به نوع کتاب، ۵۲.۴ درصد افراد، بیشتر کتاب‌های چاپی و کاغذی مطالعه می‌کنند. کتاب‌های الکترونیک با ۱۸.۵ درصد و کتاب‌های صوتی با ۱۱.۷ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

سرانه خرید ۱۱ کتاب در سال

افرادی که کتاب می‌خوانند به طور متوسط ۱۱ جلد کتاب در سال (کاغذی، الکترونیکی یا صوتی) خریداری می‌کنند. همچنین حدود ۲۲.۱ درصد بیش از دو میلیون تومان در سال برای خرید کتاب هزینه می‌کنند.

خواندن یک کتاب کامل در هفته؛ تجربه ۴۱ درصد پاسخگویان

در پاسخ به پرسش مربوط به آخرین مطالعه کامل یک کتاب، ۴۱.۷ درصد گفته‌اند طی یک هفته گذشته یک کتاب را به طور کامل خوانده‌اند.

کمبود وقت؛ مهم‌ترین مانع کتابخوانی

تقریباً نیمی از پاسخگویان (۴۹.۷ درصد) کمبود وقت را اصلی‌ترین مانع مطالعه عنوان کرده‌اند. پس از آن خستگی ذهنی و هزینه بالای کتاب در رتبه‌های بعدی قرار دارد.

دو راهکار اصلی برای بهبود کتابخوانی

مردم در پاسخ به پرسش «چه عاملی بیشترین تأثیر را بر افزایش فرهنگ مطالعه دارد؟»، نبود دغدغه‌های مالی و معیشتی (۳۵.۳ درصد) و دسترسی آسان و ارزان به کتاب (۲۱.۸ درصد) را مهم‌ترین عوامل عنوان کرده‌اند.